اشتباهات مشاور انتخاب رشته که می تواند آینده شما را نابود کند؟

ماه‌ها و حتی چند سال است که برای کسب بهترین نتیجه کنکور تلاش می‌کنید؛ اما با گذراندن آزمون کنکور کار تمام نمی‌شود؛ بلکه باید به فکر انتخاب رشته باشید. تصمیم مهمی که قرار است کل آینده‌تان را تحت‌تأثیر قرار دهد.

بااین‌همه هنوز هستند کسانی که تصور می‌کنند، انتخاب رشته فقط چند کلیک در سامانه است که بر اساس یک لیست از پیش تعیین شده باید وارد شود.

این مسئله از جایی بغرنج و مشکل‌ساز می‌شود که مشاور انتخاب رشته هم چنین طرز فکری داشته باشد و انتخاب رشته را فقط بر اساس رتبه و نرم‌افزار انجام دهد.

حالا چاره کار چیست؟

چرا نباید آینده تحصیلی‌تان را به دست هر مشاوری بسپارید؟

عناوین هرگز تخصص افراد را مشخص نمی‌کند. برای مثال ممکن است فردی که به‌تازگی در دانشگاه قبول شده است خود را مشاور انتخاب رشته معرفی کند درحالی‌که انتخاب رشته در حدی مهم و تخصصی است که فرد باید حداقل ۱۰ سال به صورت مداوم در این حوزه فعالیت حرفه‌ای داشته باشد که بتوان او را مشاور انتخاب رشته دانست و بعد به سراغ این موضوع رفت که آیا روش انتخاب رشته‌اش درست است یا نه.

برای مثال مشاور انتخاب رشته واقعی حرفه‌ای، همه چیز را تحلیل می‌کند در حالی مشاور ضعیف یک نسخه آماده برای همه تجویز می‌کند. حتی این اواخر بعضی مشاور نماها پکیج انتخاب رشته ارائه می‌دهند، شاید کلمه پکیج این روزها خیلی جذاب به نظر می‌رسد که تصمیم گرفته‌اند چنین روش اشتباهی را پیش بگیرند و متأسفانه باعث نابودی آینده نوجوانان شوند. پکیج‌های انتخاب رشته هیچ‌وقت کیفیت یک انتخاب رشته شخصی‌سازی‌شده با یک مشاور مجرب را ندارند.

شرایط هیچ دانش‌آموز با نزدیک‌ترین تراز و رتبه‌اش یکسان نیست چه برسد که برای مثلاً رتبه ۳۰۰۰ تا ۹۰۰۰ تماماً یک نسخه بپیچید آیا این روش دقت کافی برای هر دانش آموز را دارد؟ آیا شرایط علاقه و آینده شغلی هر یک فرد (با توجه به تفاوت‌های شخصی هر فرد) لحاظ شده است؟ قطعاً نه پس یکی از اشتباهاتی که ممکن است آینده‌تان را در چاله بیندازد همین روش است.

مشاور انتخاب رشته کسی که تمام پیچ‌وخم رشته را شرح دهد تا شما خودتان انتخاب کنید کدام رشته و شغل را برای آینده‌تان انتخاب کنید.

در اصل قرار نیست مشاور فقط به شما بگوید احتمال قبولی شما در کدام رشته و شغل بیشتر است، بلکه او باید کمک کند تا بدانید کدام رشته ارزش انتخاب و قبولی برای شخص شما دارد. همان روشی که استاد داود یاوری برای انتخاب رشته در مجموعه یاوران دانش انجام می‌دهد.

در ادامه اشتباهات مختلفی که دیگر مشاوران مرتکب می‌شوند برایتان بیان می‌کنیم.

پشت یک انتخاب رشته اشتباه چه می‌گذرد؟

دانش‌آموزی را تصور کنید که با توصیه‌های دیگران و یک جلسه تلفنی با یک مشاور غیرحرفه‌ای ۱۵۰ انتخاب خود را در سامانه ثبت کرده است. در رشته ای قبولی میگیرد که علاقه ای به آن ندارد و هیچ سنخیتی با شخصیت و استعداد او ندارد.

نتیجه چه می‌شود؟ این دانش‌آموز به دلیل جلوگیری از محرومیت در رشته قبولی ثبت‌نام می‌کند، شروع دانشگاه برایش همراه با بی‌علاقگی است به‌احتمال زیاد در ادامه به دلیل نداشتن مهارت کافی در آن رشته دچار افت انگیزه و پشیمانی می‌شود. ممکن است از رشته انصراف دهد و تمام آن مسیر چندساله را از اول شروع کند یا اینکه به هر دلیلی ادامه دهد و در نهایت دچار نارضایتی تحصیلی و شغلی شود.

حالا بیایید نگاهی بیندازیم به یک جلسه مشاوره انتخاب رشته اشتباه که ممکن است چنین نتیجه‌ای را برایتان رقم بزند.

توجه فقط رتبه

مشاور در جلسه فقط رتبه را در نظر می‌گیرد درحالی‌که علاقه، استعداد، شرایط و فاکتورهای مهم دیگری هم وجود دارد که بدون درنظرگرفتن آنها عملاً یک انتخاب رباط گونه است که ممکن است داوطلب از قبولی خود رضایت نداشته باشد. خیلی از داوطلبان انتخاب رشته تجربی در رتبه های حساس مانند رتبه های ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ باید همه موارد را درکنار رتبه در نظر بگیرند تا بتوانند سانش قبولی بالایی داشته باشند.

عدم توضیح قوانین

مشاور باید تمام قوانینی که موردنیاز دانش‌آموز است را بیان کند. مثلاً خیلی از افراد نمی‌دانند اگر در دوره روزانه قبول شوند و ثبت‌نام نکنند دچار محرومیت از کنکور می‌شوند. فکر کنید این مورد را ندانید و به امید سال بعد ثبت‌نام نکنید. در چند سال اخیر دوره‌ها و شرایط جدیدی به دفترچه اضافه شده است که در صورت عدم توضیح این موارد عملاً دانش‌آموز را با چشم‌بسته راهی دانشگاه می‌کند.

حضورنداشتن مشاور ارشد

بعضی از مراکز انتخاب رشته در تبلیغات از نام مشاورهای مجرب استفاده می‌کنند یا خود مشاور مؤسس آن مجموعه است؛ اما در روز جلسه حضور ندارند. درحالی‌که مشاور ارشد به دلیل تجربه و دانش باید در تمام مراحل انتخاب رشته حضور داشته باشد.

تأکید زیاد بر روی شرایط قبولی سال قبل

واقعیت این است که انتخاب رشته هیچ فرمول ثابتی ندارد. هر سال بسیاری از رشته‌ها تغییر می‌کنند. مثلاً در سال‌های گذشته شاهد بورسیه‌های شرکتی و تعهدی‌ها بودیم. حتی بعضی از رشته‌ها به‌کلی از دفترچه حذف شده بودند و در سال‌های بعدی دوباره به بازی انتخاب رشته برگشتند.

اگر مشاور این تغییرات را با جزئیات نداند قطعاً انتخاب رشته کامل و دقیقی نمی‌تواند انجام دهد.

قانع نکردن دانش‌آموز

منظور این نیست دانش‌آموز را قانع کند تا رشته‌ای که دوست ندارد در انتخابش وارد کند، بلکه منظور این است که باید در مورد هر رشته طوری توضیح دهد دانش‌آموز دلیل انتخاب‌کردن یا انتخاب‌نکردن هر رشته را کاملاً درک کند و سؤال یا ابهامی در مورد رشته و دلیل اولویت‌بندی برایش نماند.

وقتی مشاور داوطلب و خانواده‌اش را قانع نکند یا سؤالاتشان را بی‌جواب بگذارد در اصل باعث می‌شود داوطلب با شک و شبهه به تمام انتخاب‌هایش نگاه کند.

عدم اخلاق حرفه‌ای و تعهد کاری

وقتی مشاور تعداد زیادی داوطلب می‌پذیرد عملاً برای همه زمان ندارد پس در کوتاه‌ترین زمان ممکن انتخاب رشته انجام می‌دهد درحالی‌که انتخاب رشته یک فرایند زمان بر است که نیاز به‌دقت، تحلیل و دلسوزی دارد.

اگر مشاور صرفاً یک لیست به شما می‌دهد یا به‌جای یک فرایند چندبعدی به دنبال سروته بندی انتخاب رشته است بهتر است آنجا را ترک کنید، چون انتخاب رشته شما قرار نیست به‌صورت حرفه‌ای انجام شود.

نداشتن قدرت ارتباط‌گیری

مشاور انتخاب رشته اگر نتواند طوری ارتباط بگیرد که داوطلب علایق و شرایط خاص خودش را زبان بیاورد عملاً انتخاب رشته با شکست مواجه خواهد شد. این مشاور است که با نوع رفتار و بیان درست باید فضایی ایجاد کند که دانش‌آموز و خانواده بتوانند به‌راحتی نظرشان را بدهند و درعین‌حال حرفه‌ای بودن مشاور انتخاب رشته درک کنند.

اگر ارتباط درستی شکل نگیرد توضیحات مشاور هر چقدر درست و حرفه‌ای باشد باز هم تأثیری روی انتخاب شما نخواهد گذاشت.

درک‌نکردن شرایط روحی دانش‌آموز و خانواده

مشاور بداخلاق و قضاوت‌گر را کنار بگذارید. وظیفه مشاور انتخاب رشته، این است که با هر رتبه‌ای که به او مراجعه می‌کنید؛ بهترین انتخاب‌ها را برای رتبه و شرایط مختص شما پیشنهاد دهد. چه رتبه تک‌رقمی باشد چه ۴ رقمی یا بیشتر در دید مشاور اصلاً نباید فرقی باشد.

حتی یکی از این موارد هم می‌تواند تمام مسیر انتخاب رشته را به سمت اشتباهی ببرد که چندان قابل‌جبران نیست.

سؤالاتی که از انتخاب رشته اشتباهی جلوگیری می‌کند

همیشه روی مسئله نیمی از جواب و حتی مسیر رسیدن به جواب درست را به شما می‌گوید. پس اگر سؤالات درستی از خودتان و مشاور انتخاب رشته بپرسید به‌احتمال زیاد به جواب‌های درستی هم خواهید رسید. وقتی بدانید هدف اصلی انتخاب رشته‌تان را چطور تعیین کنید یا دقیقاً نتیجه انتخاب‌های مشاور شما را به کجا خواهد رساند؛ تصمیم‌گیری بسیار آسان‌تر خواهد شد.

برای مثال:

به‌جای اینکه بپرسید: “با این رتبه کجا قبول می‌شوم؟”

بپرسید: “از بین گزینه‌هایی که امکان قبولی دارم، کدام گزینه برای من مناسب‌تر است؟”

انتخاب رشته ابعاد زیادی دارد که رتبه یکی از این موارد است شما باید مثل مهره‌های شطرنج به این ابعاد نگاه کنید؛ یعنی به شکلی این مهره‌ها را پیش ببرید که بتوانید بهترین قبولی را با این رتبه کسب کنید. اینجاست مشاور انتخاب رشته باید در مسیر برد به شما کمک کند.

سؤال اشتباه: لیست انتخاب رشته سال قبل برای امسال قابل‌استفاده است؟

سؤال درست: تغییرات دفترچه انتخاب رشته امسال چه تأثیری روی انتخاب رشته ویژه من دارد؟

شاید بتوان لیست انتخاب رشته سال قبل را به دید تجربه دید؛ اما به‌هیچ‌عنوان نمی‌توان همان لیست را استفاده کرد، حتی اگر دقیقاً همان رتبه و تراز سال قبل را هم داشته باشید به دلیل تغییرات دفترچه، مشاور انتخاب رشته باید لیست کاملاً جدیدی را برای شما اولویت‌بندی کند.

سؤال اشتباه: صرفاً علاقه‌ام را ملاک قرار بدهم؟

سؤال درست: علاقه و توانمندی من با چه رشته یا رشته‌ها هماهنگ است؟

مشاور انتخاب رشته شما بر اساس تجربه و دانش روان‌شناسی باید بتواند علایق و استعداد شما را پیش از خودتان کشف کند و رشته‌های هماهنگ با آن علاقه را پیشنهاد دهد. در غیر این صورت مشاور در حال انجام انتخاب رشته اشتباه است.

سؤال اشتباه: صفر تا صد اولویت‌بندی با مشاور است؟

سؤال درست: بر چه اساسی مشاور اولویت‌بندی انجام می‌دهد؟

مشاور به‌هیچ‌عنوان نباید اولویت‌بندی خاصی را به شما تحمیل کند. او راهنمایی است که قرار است اولویت‌بندی منطقی به شما پیشنهاد دهد و درعین‌حال دلیل این اولویت‌بندی‌ها را با شما در میان بگذارد.

سؤال اشتباه: “آیا مشاور رشته‌های محبوب را به‌خوبی می‌شناسد؟”

سؤال درست: “تا چه حد از ریزه‌کاری‌های کنکور را در انتخاب رشته دخیل می‌کند؟”

مشاور انتخاب رشته نه‌تنها باید از سهمیه‌ها، بومی‌گزینی، نوع دوره، ظرفیت، شرایط خاص رشته و دانشگاه‌ها مطلع باشد، بلکه باید بتواند به‌صورت کاربردی این دانسته‌ها را در تمام جوانب انتخاب رشته دخیل کند.

سؤال اشتباه: “این انتخاب صددرصد جواب می‌دهد؟”

سؤال درست: “چقدر گفته‌های مشاور انتخاب رشته منطقی است”

وعده‌ها را جدی نگیرید به قول استاد داود یاوری مشاور ارشد انتخاب رشته “هیچ‌کس نمی‌تواند قبولی را تضمین کند.” قبولی تضمینی عملاً وجود ندارد. بله ممکن است در یک‌رشته ناکارآمد بدون آینده شغلی یا با شرایط بسیار نامناسب قبول شوید، این را نمی‌توان قبولی یا موفقیت در کنکور در نظر گرفت. در اصل وعده‌های تضمینی نشان از مشاورهای نامعتبر است.

۶ موردی که مشاور حرفه‌ای هرگز نادیده نمی‌گیرد

در این آشفته‌بازار که افراد زیادی ادعا دارند که مشاور انتخاب رشته هستند، از کجا مشاور انتخاب رشته واقعی را تشخیص بدهیم؟ در این بخش ۶ معیار مشاور مجرب را با توجه به ویژگی‌های بهترین مرکز انتخاب رشته تهران  شرح می‌دهیم. این ۶ ویژگی با توجه به بیش از ۳۰ سال تجربه استاد داود یاوری مشاور ارشد انتخاب رشته در یاوران دانش تنظیم شده است.

شناخت شخصیت داوطلب

مشاور مجرب فقط رتبه را نمی‌بیند و بر اهمیت علاقه توانمندی، شرایط و اولویت‌های دانش‌آموز و خانواده هم بها می‌دهد. یکی از دلایل رضایت داوطلبان یاوران دانش از انتخاب رشته این مجموعه همین مورد است، داوطلب در هر اولویت قبول شود رضایتمند است و رشته متناسب با اوست.

تحلیل دقیق کارنامه

رتبه فقط بخش کوچکی از کارنامه است، درصدها، تراز، سهمیه و دیگر اطلاعات کارنامه همه باید تحلیل شود تا سطح علمی، جایگاه داوطلب در بین دیگر رقبا کامل به دست بیاید.

به گفته استاد یاوری تیم مشاوره اگر دانش‌آموز را فقط چند رقمِ رتبه ببیند قطعاً انتخاب رشته موفقیت‌آمیز و رضایت‌بخشی برای داوطلب نخواهد بود.

شناخت رشته و دانشگاه

شما قرار است سال‌ها با رشته دانشگاهی‌تان دست‌وپنجه نرم کنید. پس مشاوری مناسب است که نه‌فقط اسم رشته بداند بلکه بتواند ماهیت، آینده شغلی، شرایط تحصیلی و حتی امکان مهاجرت در آن را به‌خوبی توضیح دهید و سؤالات شما در مورد تمام جزئیات رشته جواب بدهد.

چینش منطقی انتخاب ها

قبولی کنکور شوخی‌بردار نیست پس باید پشت هر انتخاب و اولویت‌بندی یک تحلیل منطقی وجود داشته باشد. پس باید انتخاب‌ها را باید بر اساس ترجیح واقعی داوطلب و میزان احتمال قبولی تنظیم شود، به‌هیچ‌عنوان نمی‌توان تصادفی یا احساسی با این موضوع برخورد کرد.

نتیجه نهایی برایش فقط قبولی نیست

آینده‌نگری مورد دیگری است که در انتخاب رشته یاوران دانش به آن دقت می‌شود. هدف قبولی نیست چرا که داوطلب قرار است سال‌ها در این حوزه تحصیل کند و حتی مشغول به کار شود پس هدف اصلی رضایتمندی طولانی‌مدت داوطلب از رشته انتخابی خود است.

وعده غیر واقعی ممنوع است

مشاوران حرفه‌ای در یاوران دانش سناریو و احتمال به شما ارائه می‌دهد و نه تضمین ساختگی، چرا که شرایط کنکور اصلاً قابل‌پیش‌بینی و قطعی نیست به همین دلیل قابل تضمین نیست.

از جمله مجموعه‌های فعال در زمینه انتخاب رشته می‌توان یاوران دانش را دارای بهترین تیم مشاور انتخاب رشته معرفی کرد. این آموزشگاه با همراهی مشاور ارشد انتخاب رشته استاد داود یاوری توانسته است بالاترین درصد رضایتمندی را بین دیگر فعالان این حوزه به  خود اختصاص دهد.

نباید هزینه انتخاب اشتباه را آینده‌تان بدهد

قرار نیست انتخاب رشته یک مسابقه‌ برای پیداکردن بالاترین اسم دانشگاه باشد یا پر کردن سریع فرم باعث برنده‌شدن شما شود. انتخاب اصولی باید با  درنظرگرفتن رتبه، علاقه، توانایی، شرایط فردی و آینده تحصیلی به‌صورت متعادل انجام شود.

پس اگر می‌خواهید انتخاب رشته را به کمک مشاور انتخاب رشته انجام دهید، قبل از هر چیز درباره سابقه، روش کار و سبک تحلیلش تحقیق کنید.

در آموزشگاه کنکور یاوران دانش روند انتخاب رشته با بررسی شرایط و اولویت‌های هر داوطلب شروع می‌شود و هدف فقط افزایش شانس قبولی نیست؛ بلکه هدف رسیدن به انتخابی است که با شرایط و اهداف داوطلب همخوانی داشته باشد.

این مطلب، یک خبرآگهی (رپورتاژ آگهی) بوده و خبرگزاری زردیس در محتوای آن هیچ نظری ندارد.